Dutch/Lesson 13

From Wikibooks, the open-content textbooks collection

Les 13 ~ Lesson 13

---

| ^ Contents ^ | << Les 12 | Les 13 | Les 14 >>

---

Contents 1 Gesprek 13 2 More about adjectives 2.1 Predicative versus attributive 2.2 Gender and indefiniteness 2.3 Adverbial use 2.4 Substantives 2.5 Comparatives and superlatives 2.6 Participles 2.7 Materials 2.8 Other endings 2.8.1 Partitive -s

[edit] Gesprek 13

Nathalie is een Franse toeriste die korte tijd op bezoek is in de Nederlandse hoofdstad Amsterdam. Hij heeft veel goeds gehoord over de plaatselijke musea en besluit het bekende Rijksmuseum te gaan bekijken. De uitgebreide verzameling Oude Meesters uit de Gouden Eeuw is wereldberoemd. Een jongeman spreekt haar aan in een van de achterste zalen van het museum.

Goedemiddag, heeft U dat prachtige doek van Rembrandt gezien?

Goedemiddag, welk doek bedoel je? Het linkse of het rechtse?

Ik bedoel dat linkse daar, waarvan de donkere delen zo sterk afsteken tegen dat gouden, lichte deel in het midden. Is het niet fantastisch hoe enorm Rembrandt je blik weet vast te houden?

Ja, dat is waar. Je blijft kijken en hoe langer je kijkt des te meer het beeld gaat leven.

Ja, het is een waar wonder te zien hoe die mensen die al lang dood zijn toch weer tot leven komen.

Het is prachtig. Je houdt erg van deze bijzondere stijl, geloof ik?

[edit] More about adjectives

Dutch adjectives are only a little more complicated than their English counterparts. An adjective generally occurs in two forms, an undeclined one and a declined one, ending in -e. Which one is used depends on a number of factors.

[edit] Predicative versus attributive

In general the undeclined form is used for a predicate, the declined form if the adjective is used as an attribute:

predicative: dit huis is prachtig - this house is gorgeous

attributive: dit prachtige huis - this beautiful house

[edit] Gender and indefiniteness

There is an important exception to the above main rule. If an adjective is used attributively before a singular neuter word in the indefinite case, it remains undeclined:

het mooie huis (definite)

een mooi huis (indefinite)

mooi werk ! (indefinite uncountable)

The 'indefinite' case includes words like geen, welk?, ieder etc.:

dit is geen mooi huis.

[edit] Adverbial use

Dutch adjectives can be used as adverbs without further ado, this contrasts with English where the ending "-ly" is usually required. Compare:

attributive

een langzame afdaling - a slow descent

predicative

de afdaling is langzaam - the descent is slow

adverbial

hij daalde langzaam af - he descended slowly

[edit] Substantives

The adjective can be made independent as a substantive, in which case it does carry an -e in the predicate:

dat is een mooie - that is a nice one

(Notice that Dutch does not add 'one' in this case).

The same holds for possessive pronouns, e.g.:

dat is de mijne - that's mine.

[edit] Comparatives and superlatives

In English a few adjectives form comparatives and superlatives by adding "-er" and "-(e)st". Dutch follows the same pattern.

hoog - hoger - hoogst

high - higher - highest

However, in contrast to English this pattern is used for almost all Dutch adjectives, even for long ones and when formidable consonant clusters form.

interessant - interessanter - interessantst

interesting - more interesting - most interesting

After "-r" often a dental is inserted:

helder - helderder - helderst

For a few words ending in "-s" or "-isch" Dutch resorts to paraphrase as English does far more often;

fantastisch - fantastischer - meest fantastisch

Comparatives and superlative receive the ending -e as all adjectives:

de mooiste bloemen

de meest fantastische webstek

As in English a few adjectives have irregular forms:

goed - beter - best

good - better - best

weinig - minder - minst

little/few - less/ fewer - least/ fewest

veel - meer - meest

much/many - more - most

[edit] Participles

As in English a participle behaves as an adjective and in most cases it receives the suffix "-e" as described above:

gekookte aardappels

kokende olie

An exception is the past participle of a strong verb that ends in "-en", it remains undeclined:

gebakken aardappels

Only as a substantive does it receive "-e":

dit is een gevangene - this is a prisoner (lit. a 'caughtee')

In contrast to English the present participle is seldom used to initiate a clause:

The train departing from platform 6 is delayed

De van perron 6 vertrekkende trein is vertraagd

De trein die van perron 6 vertrekt is vertraagd.

Vertrekkende would not be used after trein.

Past participles are occasionally found in such a construction, particularly if other attributes are already prefixed:

Het uitgestrekte gebied verloren bij het verdrag van XXX werd heroverd.

The vast territory lost at the treaty of XXX was regained by conquest.

[edit] Materials

As in English adjectives that indicate a material end in "-en":

wollen - woolen

They are indeclinable

de wollen muts

[edit] Other endings

Dutch lost its case endings more recently than English did and it is not uncommon to encounter endings like "-er", "-en" etc. in frozen expressions:

te goeder trouw (dat. fem. sg.) -- in good faith

in koelen bloede (dat neut. sg.) -- in cold blood

goedenavond! (acc masc. sg.) -- good evening!

van ganser harte (dat. fem. sg., despite hart being neuter) -- with all my heart

te gelegener tijd (dat fem. sg.) -- at a convenient time

The latter contrasts with ten tijde van where tijd in shown as a masculine dative... Clearly the case system was getting pretty corrupt before most of it got abolished in official spelling (1947).

[edit] Partitive -s

One form of case ending is still productive. After words that indicate a quantity such as iets, wat, niets. veel an adjective gets a genitive (partitive) "-s":

iets moois - something beautiful

veel liefs - a lot of love

iets wikibooksachtigs - something like wikibooks